સ્વર: પુરષોત્તમ ઉપાધ્યાય

તમે આકૃતિ હું પડછાયો
તેજ મહીંથી છું સર્જાયો.

તમે વિહરનારા અજવાળે
હું એથી બડભાગી,
ભમું ભલે આગળ પાછળ
પણ રહું ચરણને રે લાગી.
શિતળ જળ કે તપ્ત રણે જઈ
તમે ઉભા ત્યાં હું પથરાયો..
તમે આકૃતિ હું પડછાયો..

આંખ સગી ના જોઈ શકે જે
એવી અકળિત કાયા,
આ ધરતી પર સર્જન રૂપે
હું જ તમારી છાયા.
પ્રશ્ન મૂંજવતો આદિથી જે
આજ મુને સાચે સમજાયો..
તમે આકૃતિ હું પડછાયો..

સ્વરાંકન / સ્વર: પુરષોત્તમ ઉપાધ્યાય

તકદીર ખુદ ખુદાએ લખી પણ ગમી નથી
સારું થયું કે કોઈ આ મનુજે લખી નથી.

ત્યાં સ્વર્ગ ના મળે તો મુસીબતના પોટલા,
કે મારવાની એટલે મેં ઉતાવળ કરી નથી.

કેવ શુકનમાં પર્વતે આપી હશે વિદાય,
નિજ ઘરથી નીકળી નદી પાછી વળી નથી.

શ્રદ્ધાનો હો વિષય તો પુરાવાની શી જરૂર?
કુરાનમાં તો ક્યાંય પયમ્બરની સહી નથી.

મૃત્યુની ઠેસની વાગશે તો શું થશે ‘જલન’,
જીવનની ઠેસની તો હજુ કળ વળી નથી.

સ્વરાંકન: પુરષોત્તમ ઉપાધાય
સ્વર: પુરષોત્તમ ઉપાધ્યાય, હંસા દવે

એવા ફરી આ બાગમાં ફૂલો ઉગાડીએ
જેના થકી ખુદ આપણી શોભા વધારીએ.

અસ્તિત્વ નહીં તો એમનું ઓગળી જશે,
મળતી રહી છે ક્યારની ક્ષમતા બુજાવીએ.

નહીંતો ધરાના લોક એને માનશે નહીં,
ઈશ્વર વિષે થોડી હવે અફવા ઉડાડીએ.

હા ગોવર્ધન એ પોતે જ ઊંચકશે,
પણ આપણે પણ આંગળી એમાં અડાડીએ.

સ્વરાંકન / સ્વર: પુરષોત્તમ ઉપાધ્યાય

કીડી સમી ક્ષણોની આ આવજાવ શું છે?
મારું સ્વરૂપ શું છે, મારો સ્વભાવ શું છે?

ઋતુઓના રંગ શું છે, ફૂલોની ગંધ શું છે?
લાગણી, લગાવ, લહેરો, આ હાવભાવ શું છે?

લયને ખબર નથી કૈં, આકાર પણ અવાચક,
શું છે રમત પવનની, ડાળીનો દાવ શું છે?

પર્વત ઊંચકું પણ પાંપણ ન ઊંચકાતી,
આ ઘેન જેવું શું છે, આ કરી ઘાવ શું છે?

પાણીની વચ્ચે પ્રજળે, કજળે કળીકળીમાં,
એનો ઈલાજ શું છે, આનો બચાવ શું છે?

ચિંતા નથી કશી પણ નમણાં નજૂમી કહી દે,
હમણાં હથેળી માંહે આ ધૂપછાંવ શું છે?

હર શ્વાસ જ્યાં જઈને ઉચ્છવાસને મળે છે,
સ્થળ જેવું એ નથી તો જળહળ પડાવ શું છે?
———————————————-
સાભાર: પંચમ શુક્લ

સ્વર: પુરષોત્તમ ઉપાધ્યાય

કસમ દીધાં છે મને જ્યારથી રહ્યો ત્યારથી ચુપ,
પણ સાચું કહું છું મને ગમે છે તારું સુંદર રૂપ.

બંધ કરું જો આંખો તોયે તું જ મને દેખાતી,
મીઠી મીઠી યાદો ને સુગંધો મને વીંટળાતી,
મળું તને હું તુજમાં ત્યારે થઈ જતો કદરૂપ.
કસમ દીધાં છે મને જ્યારથી રહ્યો ત્યારથી ચુપ.

પનઘટ પરથી સંકેતોની હેલ ભરી તું આવે,
સ્મિત તણા એ જળથી મારા જીવતરને ભીંજવે,
મળ્યું મને ના જોવા કો’દિ કોઈનું એવું રૂપ.
કસમ દીધાં છે મને જ્યારથી રહ્યો ત્યારથી ચુપ.

સ્વર: પુરષોત્તમ ઉપાધ્યાય, હંસા દવે

ખુદાને પામવાનું નામ શ્રદ્ધા,
દુઆઓ માંગવાનું નામ શ્રદ્ધા.

ધીરજની ગાંસડી માથે મૂકીને,
દુ:ખોને ઢાંકવાનું નામ શ્રદ્ધા.

તમે આવો નહીં ને તે છતાંયે,
તમારા આવવાનું નામ શ્રદ્ધા.

સંબંધો તૂટે એનું નામ શંકા,
સંબંધો સાંધવાનું નામ શ્રદ્ધા.

સ્વરાંકન / સ્વર: પુરષોત્તમ ઉપાધ્યાય

આ કોની મનોરમ દ્રષ્ટિથી આકાશનું અંતર ભીજાણું?
ધરતીએ જતનથી ઓઢેલું નવલું નીલાંબર ભીજાણું.

આ ઇન્દ્રધનુંની પિચકારી કાં સપ્તરંગમાં ઝબકોળી,
ફાગણ નહીં આતો શ્રાવણ છે ને એમાં રમી લીધી હોળી.
છંટાઈ ગયા ખુદ વ્યોમ સમું, ધરતી અનુવસ્ત્ર ભીજાણું,
ધરતીએ જતનથી ઓઢેલું નવલું નીલાંબર ભીજાણું.

કાળી કાળી જલપરીઓની આંખોમાં વીજના ચમકારા,
ત્યાં દૂર ક્ષિતિજે દેખાતા આ કોની આંખના અણસારા?
શી હર્ષાશ્રુની હેલી કે ધરતીનું કલેવળ ભીજાણું,
ધરતીએ જતનથી ઓઢેલું નવલું નીલાંબર ભીજાણું.

આ રસભીની એકલતામાં સાનિધ્યનો સાંજ સંભવ છે,
ફોરાંની મૃદુ પાયલ સાથે આ કોનો મંજુલ પગરવ છે?
આનંદના ઉઘડ્યા દરવાજા આખું રે ઘર આ ભીજાણું,
ધરતીએ જતનથી ઓઢેલું નવલું નીલાંબર ભીજાણું.

સ્વર: આશિત દેસાઈ, પુરષોત્તમ ઉપાધ્યાય

દૂરતા કોઈ વખત મોંઘી પડી,
પણ નિકટતા તો સતત મોંઘી પડી.

જીવવા જેવું જ જીવાયું નહીં,
જીવવાની આવડત મોંઘી પડી.

મહેંક તારા શહેરમાં સારી હતી,
શ્વાસમાં ગઈ કે તરત મોંઘી પડી.

શક્યતાઓમાં સતત સળગ્યા કર્યો,
શબ્દની સાથે રમત મોંઘી પડી.

સ્વર: પુરષોત્તમ ઉપાધ્યાય

હે મારે રુદિયે બે મંજીરા,
એક જૂનાગઢનો મહેતો
ને બીજી મેવાડની મીરાં.

કૃષ્ણ કૃષ્ણના રસબસ રણકે,
પડે પરમ પડછંદા;
એક મંજીરે ઝળહળ સૂરજ,
બીજે અમિયલ ચંદા.
શ્વાસ શ્વાસમાં નામ સ્મરણના
સરસર વહત સમીરા.
હે મારે રુદિયે..

હે રાસ ચગ્યો ને હૈડે હોંશે,
હાથની કીધી મશાલ;
વિષનો પ્યાલો હોઠ પામીને,
નરદમ બન્યો નિહાલ.
હરિના જનતો ગહન-ગભીરાં,
જ્યમ જમુનાના નીરાં.
હે મારે રુદિયે..

સંગીત: પુરષોત્તમ ઉપાધ્યાય
સ્વર: પુરષોત્તમ ઉપાધ્યાય, હંસા દવે

પાપની બેડલી બૂડે રે બૂડે
સતની બેડલી તરે રે તરે.
ધર્મની ધરી પર કર્મનો ચાકડો ફરે રે ફરે.

સાચને આંચ એવું કરીશ મા,
ને આ રે દાનવતામાં પગલું ભરીશ મા,
સંયમ વિનાના આભેથી તારલા ખરે રે ખરે.

કરમાં ભાલો શોભે અને કેસર રૂપ શરીર,
લીલે ઘોડલે કરે સવારી હે રણુજાનો રામદેવ પીર.
ધર્મની ધરી પર કર્મનો ચાકડો ફરે રે ફરે.