સ્વર: મનહર ઉધાસ

“બધી દુનિયાને ભૂલી જાઉં છું તારા વિચારોમાં
છતાં તારા વિચારોને ભુલાવી નથી શકતો.”

હરદમ તને જ યાદ કરું એ દશા મળે,
એવું દર્દ ન આપ કે જેની દવા મળે.

સોંપી દઉં ખુદાઈ બધી એના હાથમાં,
દુનિયામાં ભૂલથી જો કોઈ બાવફા મળે.

સૌથી પ્રથમ ગુનાની કરી જેણે કલ્પના,
સાચો અટલ એજ કે એને સજા મળે.

રાખો નિગાહ શૂન્યના પ્રત્યેક ઘાવ પર,
સંભવ છે ત્યાં જ કોઈ રૂપે ખુદા મળે.

સ્વર: મનહર ઉધાસ

“અમુક રીતે જો ઉચ્ચારે છે મારું નામ કોઈ તો,
કોઈ નિસ્બત નથી હોતી છતાં શરમાઈ જાઉં છું;
તમારું નામ લે છે જયારે કોઈ પારકા હોઠોં,
કોઈ બાબત નથી હોતી છતાં વહેમાઈ જાઉં છું.”

સામે નથી કોઈ અને શરમાઈ રહ્યો છું,
હું પોતે મને પોતાને દેખાઈ રહ્યો છું.

આ મારો ખુલાસાઓથી ટેવાયેલો ચહેરો,
ચૂપ રહું છું તો લાગે છે કસમ ખાઈ રહ્યો છું.

એકવાર મેં ફૂલો સમો દેખાવ કર્યો હતો,
આ એની અસર છે કે હું કરમાઈ રહ્યો છું.

તારા લીધે લોકો હવે નીરખે છે મને પણ,
કાગળ છું કોરો અને વાંચી રહ્યો છું.

કહેવું છે ઘણું ‘સૈફ’ અને કહી નથી શકતો,
શબ્દોની છે દીવાલ ને દફનાઈ રહ્યો છું.

સ્વર: મનહર ઉધાસ

“જીવનમાં જ એની કબર થઈ ગઈ છે,
છું મારવાનો એવી ખબર થઈ ગઈ છે.
નથી શક્ય રજનીનું મળવું ઉષાથી?
સલામ આખરી કે સફર થઈ ગઈ છે.”

કો’ક દિ ફુરસદ મળે તો લે ખબર,
દિલ ઉપર વીતે છે શું તારા વગર?

પાનખરમાં પણ બહાર આવી ગઈ,
પ્રેમગીતોની અનોખી છે અસર.

આંખમાં તુજ યાદના આંસુ ન હો,
એક પળ વીતી નથી એવી પ્રહર.

એજ છે ‘રજની’ દીવાનો જોઈ લો,
ગાય છે જે ગીત ઉષાનાં દરબદર.

સ્વર: મનહર ઉધાસ

“જો સુર પીવીજ હોય તો શાનની સાથે પીઓ,
કાં પ્રિયા કાં યાર બુદ્ધિમાનની સાથે પીઓ,
ખુબ પી ચકચૂર થઈ જગનો તમાશો ના બનો,
કમ પીઓ છાની પીઓ પણ ભાનની સાથે પીઓ.”
-અમૃત ઘાયલ

એક મયખાનું ચાલે છે આલમ મહીં,
ચંદ્ર પણ જામ છે સૂર્ય પણ જામ છે;
દ્રષ્ટિ વાળા ફક્ત પી શકે છે અહીં,
ખાસ મહેફિલ છે પણ દાવતે આમ છે.

પાપને પુણ્ય જેવું કશુંય નથી,
માત્ર નીતિના મૂલ્યાંકનો છે જુદાં;
ખુબ સમજી લે મન તારા કર્મો થકી,
તું જ ખુદ સ્વર્ગ કે નર્ક નું ધામ છે.

જળની ધારા ગમે તેવા પાષણને,
એકધારી પડે તો જ ભેદી શકે,
ભાગ્ય પલટાય ના માત્ર ઈચ્છા વડે,
યત્ન કર ખંતથી એ જ પેગામ છે.

થઈ ગયા સાચ ને જુઠના પારખા,
મિત્ર પડખે નથી શત્રુ સામે નથી;
ઓ મુસીબત અમારી સલામો તને,
આજ તારા પ્રતાપે જ આરામ છે.

‘શૂન્ય’ તો એક જોગી સમો જીવ છે,
એને લૌકિક પ્રલોભન તો ક્યાંથી નડે?
પ્રેમની નિષ્પક્ષ છે, રૂપ નિર્લેપ છે,
કર્મ નીસ્વાદ છે ભક્તિ નિષ્કામ છે.

સ્વર: મનહર ઉધાસ

તું જો આજે મારી સાથે જાગશે,
ચાંદ ક્યાંથી ચાંદ જેવો લાગશે.

તું અમારો છે તો ધરતીના ખુદા,
તું અમારા જેવો ક્યારે લાગશે.

હું રડું છું એ જ કારણથી હવે,
હું હસું તો એને કેવું લાગશે?

જિંદગી તું આટલી નિર્દયી હશે,
તું મને શું એક પળમાં ત્યાગશે.

એણે માંગી છે દુઆ તારી ‘અદી’,
તું ખુદા પાસે હવે શું માગશે?

સ્વર: મનહર ઉધાસ

જુઓ જાહેરમાં તો ખાય છે એ સૌ દયા મારી,
કરી છે ખાનગીમાં જેણે જેણે દુર્દશા મારી.

વહાવે ગગન બસ ત્યારથી વરસાદનાં આંસુ,
યુગો પહેલા મેં સંભળાવી હતી એને વ્યથા મારી.

ગમે તેવા પ્રસંગો દઈ બગડી નાખી દુનિયાએ,
હતી નહીતો બહુ સારી જીવનની વાર્તા મારી.

ભલેને આજ મારી હાજરી માં ચુપ છે લોકો,
નહીં હું હોવ એ વખતે બધા કહેશે કથા મારી.

હસીને જો જરા મારી કબર પર વ્યંગ માં ‘બેફામ’,
જગત છોડી ગયો એ પછી થઇ છે જગ્યા મારી.

સ્વર: મનહર ઉધાસ

પરિચિત છું છતાંયે દૂર ખૂણામાં ઉભેલો છું,
મને શું ઓળખે લોકો સમય વીતી ચુકેલો છું.

તિરસ્કારો અભિમાની ગણીને યોગ્ય એ ક્યાં છે?
મનાવી લેશો હું તોય ગણતરીથી રૂઠેલો છું.

ના કોઈ નોંધ ના ઉલ્લેખ મારો થાય કિસ્મત છે,
મુગટની જેમ ક્યારેક મસ્તકે હું પણ રહેલો છું.

ઉપેક્ષાઓ જમાનાની સહી હસતે મુખે ‘અબ્બાસ’,
રહ્યું છે શીશ અણનમ પણ કમરથી તો ઝુકેલો છું.

સ્વર: મનહર ઉધાસ

હું બધા સંજોગને અપનાવતો ચાલ્યો ગયો
જિંદગીને એ થકી શોભાવતો ચાલ્યો ગયો.

મિત્ર શત્રુનાં વિચારોથી હમેંશા પર રહી,
હું હૃદયથી પ્રેમને છલકાવતો ચાલ્યો ગયો.

કોઈ દિ થશે ફળીને બાગ એ આશા મહીં,
બિજને વેરાનમાં હું વાવતો ચાલ્યો ગયો.

બાળપણમાંથી જવાની ને જવાનીથી જરા,
જિંદગીના વસ્ત્રને બદલાવતો ચાલ્યો ગયો.

પાથરું છું ફૂલ એનાં માર્ગમાં હું હર્ષથી,
માર્ગમાં જે કંટકો પથરાવતો ચાલ્યો ગયો.

કોઈ સમજ્યા નહીં તો દોષ છે એનો ‘સગીર’
હું ઈશારામાં ઘણું સમજાવતો ચાલ્યો ગયો.

સ્વર: મનહર ઉધાસ

મિલનનાં દીપક સૌ બુઝાઈ ગયાં છે,
વિરહનાં તિમિર પણ દહન થઈ ગયાં છે;
અભાગી નયન વાટ કોની જુએ છે,
હતાં સત્ય જે એ સ્વપન થઈ ગયાં છે.

અમારાં સ્વપનનું એ સદભાગ્ય ક્યાંથી?
સ્વપનમાં રહેલા સુખો થાય સાચા;
કે આ વાસ્તવીક જગનાં સાચાં સુખો પણ,
અમારા નસીબે સ્વપન થઈ ગયાં છે.

ઘણાએ દુ:ખો એ રીતે પણ મળ્યા છે,
કે જેને કદી જોઈ પણ ના શક્યો હું;
ઘણી એ વખત નીંદમાં સુઈ રહ્યો છું,
અને બંધ આંખે રૂદન થઈ ગયાં છે.

નથી મેળવાતી ખુશી સંપત્તીથી,
આ મોજાં રડીને કહે છે જગતને;
ભીતરમાં જ મોતી ભર્યાં છે છતાંયે,
સમુદ્રોનાં ખારા જીવન થઈ ગયાં છે.

પ્રણયમાં મેં પકડ્યા તમારા જે પાલવ,
પ્રણયની પછી પણ મને કામ આવ્યા;
પ્રસંગો ઉપરનાં એ પડદાં બન્યા છે,
ઉમંગો ઉપરનાં એ કફન થઈ ગયાં છે.

કવિ દિલ વીના પ્રકૃતિનાં સીતમને
બીજું કોણ ‘બેફામ’ સુંદર બનાવે?
મળ્યા દર્દ અમને જે એનાં તરફથી,
અમરા તરફથી કવન થઈ ગયાં છે.

સ્વર: મનહર ઉધાસ

“દ્વાર ખખડ્યું કે વિચાર્યું ખોલતાં
એજ મળવાને મને આવ્યા હશે.
મેં પછી સમજાવતા મુજને કહ્યું
આટલી રાતે તો એ હોતા હશે?”
- કૈલાસ પંડિત

કાં પધારી એ રહ્યાં છે મેં પુકાર્યા તો નથી,
ખુદબખુદ માની ગયા છે મેં મનાવ્યા તો નથી.

દ્વાર પર આવીને મારે છે ટકોરો કોઈ,
અંધ કિસ્મત તું જરા જો એ પધાર્યા તો નથી?

ના ઘટા છાઈ શકે આવી કદી વૈશાખે,
એમણે મારા પ્રણયપત્રો જલાવ્યા તો નથી?

કેમ ખારાશ છે આવી એ સમંદરના જળે,
આંખ બે આસું કિનારે તેં બહાવ્યા તો નથી?

કેદ લાગે છે જીવન એણે નજર દીધાં પછી,
એમણે અમને જીગર માંહે વસાવ્યા તો નથી?